Op dinsdag 25/11 werd het vijftienjarig bestaan van De Stem, het Praatkaffee Psychose, gevierd. De mooie opkomst toonde hoe sterk dit initiatief vandaag nog steeds leeft binnen de regio en het netwerk.
Hoe het allemaal begon
De oorsprong van het Praatkaffee gaat terug tot zo’n 16 à 17 jaar geleden, op de parking van ons ziekenhuis. Na de psycho-educatiesessies voor families in de psychosezorg merkten collega’s dat deelnemers vaak nog lang bleven napraten. Op de parking ontstonden gesprekken waarin families hun zorgen, ervaringen en vragen met elkaar deelden, soms nog uren na afloop.
Die spontane ontmoetingen bleken minstens even waardevol als de infosessies zelf. Ze inspireerden enkele hulpverleners om een echte ontmoetingsplek te creëren. Een plek waar families elkaar konden vinden, herkennen en ondersteunen. En waar kan dat beter dan… in een café?
Een netwerk avant la lettre
Vanaf het begin werd gekozen voor samenwerking met partners uit de ruime Brugse regio. Ook in andere voorzieningen leefden dezelfde noden bij families. De bereidheid om samen te werken was groot, en zo ontstond een netwerk van hulpverleners en familieleden die in gelijkwaardigheid het Praatkaffee vormgaven.
Het Praatkaffee richtte zich oorspronkelijk vooral op familieleden van mensen met een psychotische kwetsbaarheid. Voor velen was het een opluchting om eindelijk een plek te vinden waar ze gehoord en begrepen werden. “Ze hebben ons een stem gegeven”, klonk het. Het werd een veilige ruimte om ervaringen te delen met mensen die in een gelijkaardige situatie zitten.
Al snel vonden ook cliënten en hulpverleners er hun plek. Het informele karakter zorgde voor ontmoetingen die anders zijn dan binnen een zorgsetting met een mooie kruisbestuiving als resultaat.
Een formule die blijft werken
De aanpak van het Praatkaffee bleef doorheen de jaren herkenbaar: eerst een voorafgaand formeel deel, daarna een ontmoetingsmoment in een cafésetting. Dat formele deel fungeert als het aperitief dat gesprekken aan de tafels op gang helpt brengen — een succesformule, zo blijkt, want niemand gaat na afloop meteen naar huis.
De inhoud evolueerde wel. Waar vroeger vooral experten het woord namen, staat vandaag de ervaringskennis van familieleden en cliënten centraal. Panelgesprekken waarin de triade (cliënt – familielid – hulpverlener) gelijkwaardig vertegenwoordigd is, vormen nu vaak de kern.
Intussen werden bijna 75 Praatkaffees georganiseerd, rond een breed aanbod van thema’s. Van lezingen en panelgesprekken tot getuigenissen, film, theater, woord en muziek: alles passeerde de revue, telkens met psychotische kwetsbaarheid als rode draad.
Dank aan iedereen die dit mogelijk maakt: leden en oud-leden van de stuurgroep, maar vooral ook familieleden, cliënten en patiënten.
Bron: toespraak Geert Gardin, die mee aan de wieg stond van De Stem.
De Stem bracht voor deze feestavond een aantal bijzondere mensen samen op het podium.
Yammie Fishel (allround talent), Stijn Geerts (Warhoofd, Out of My Box), Stefaan Baeten (Similes), Stef Joos (Mobiel Team Kompaan) en Niki De Prijcker (Out of My Box, PC Sint-Hiëronymus) deelden elk vanuit hun eigen woorden, beelden en muziek hun persoonlijke, creatieve kijk op psychose en het leven.
De Stem, Praatkaffee Psychose
Praatkaffee Psychose De Stem richt zich open en laagdrempelig naar familieleden en andere medebetrokkenen. De avond wordt telkens kort ingeleid met een thema dat mogelijk de tongen al kan helpen losmaken, maar het hoofdprogramma is het praatkaffee zelf: open gesprekken rond de verschillende tafels, waarin alle thema’s en verhalen welkom zijn.
Geconfronteerd worden met psychose is een beklijvende gebeurtenis. Voor wie een psychose doormaakt, gaat het leven helemaal onderuit en het duurt vaak een hele tijd voor het weer een beetje op de sporen geraakt. Maar ook voor familieleden en nabij betrokkenen, betekent psychose vertwijfeling, onzekerheid, veel vragen en weinig antwoorden. Iedereen probeert op zijn manier een weg te vinden doorheen dit ingrijpende gebeuren.
De nabijheid van anderen kan hierin een hele steun betekenen. Vooral wanneer die anderen zelf ook mensen zijn die weten waar het bij psychose om gaat… Precies deze nood aan ontmoeting, informatie en contact met anderen, ligt aan de basis van het Praatkaffee Psychose.
Het Praatkaffee Psychose is er voor familieleden en mantelzorgers van mensen met een psychosegevoeligheid, mensen met eigen ervaring en betrokken hulpverleners. Dit praatkaffee is de plaats bij uitstek om mensen open te ontmoeten en samen aan de praat te gaan.
Je voelt je gehoord, gesteund en je steekt in het beste geval ook nog wat op, waarmee je weer een eind verder kunt. Vijf keer per jaar (niet in de zomervakantie) worden mensen uitgenodigd om een avond samen te komen. De organisatie voorziet voor elke bijeenkomst telkens een informatief gedeelte en een uitgebreid ontmoetingsmoment erna.
Daarna is ruim gelegenheid voor het praatkaffee zelf: om anderen te ontmoeten, samen iets te drinken en rustig aan de praat te gaan.
Psychose: kom erover praten!
Een eerste psychose. De omgeving merkt vaak als eerste veranderingen op. Hoe kan je die begrijpen? Wat moet je ermee doen?
Ook hier geldt: hoe vroeger ingrijpen, hoe beter.
De Stem, het praatkaffee psychose, is een initiatief van het Zorgcircuit Psychose Noord-West-Vlaanderen, een samenwerking van verschillende organisaties die werken met en voor mensen met een psychosegevoeligheid.
